Orantı Hesaplama (Üçlü Kural)

Ücretsiz orantı hesaplama aracı: basit ve bileşik orantı, doğru ve ters orantı. Eksik değeri bulun ve işlemi adım adım yazılı olarak görün.

Eğer karşılığında
o hâlde karşılığında x
Örneğin birinci durumda üretilen 600 parça.
—x
İşlem
—

Ne yapar

Orantı (üçlü kural), iki büyüklük orantılı olarak değiştiğinde bilinen üç değerden bilinmeyen dördüncüsünü bulur. 3 defter 12 liraysa 7 defter 28 lira eder: fiyat defter sayısıyla birlikte artar, yani doğru orantı vardır. 6 usta bir duvarı 10 günde bitiriyorsa 15 usta onu 4 günde bitirir: daha çok usta, daha az gün, yani ters orantı vardır. Bileşik orantı aynı işi aynı anda ikiden fazla büyüklükle yapar; örneğin makine sayısı, gün ve üretilen parça. Hesaplayıcı işlemi yazılı olarak gösterir; adımları takip edebilir ya da ödevinize aktarabilirsiniz.

Nasıl kullanılır

  1. Basit veya bileşik orantıyı seçin.
  2. Bilinen değerleri yazın ve her büyüklük için orantının doğru mu ters mi olduğunu belirtin.
  3. Sonucu ve ona götüren işlemi okuyun.

Hesap tarayıcınızda yapılır. Yazdığınız hiçbir şey hiçbir yere gönderilmez ve saklanmaz; bu yüzden gerçek sayılarla kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Orantı (üçlü kural) nedir?
Üçü bilinen bir orantının dördüncü değerini bulma yöntemidir. "a'nın b'ye oranı, c'nin x'e oranı gibidir" biçiminde yazıldığında doğru orantı x = b × c ÷ a, ters orantı ise x = a × b ÷ c verir.

Doğru mu ters orantı mı olduğunu nasıl anlarım?
Diğer büyüklük iki katına çıkarsa aradığınız değere ne olacağını sorun. O da iki katına çıkıyorsa doğru orantıdır (daha çok defter, daha yüksek fiyat). Yarıya iniyorsa ters orantıdır (daha yüksek hız, daha az süre).

Bileşik orantı nasıl çalışır?
Her büyüklüğü, diğerleri sabit kalıyormuş gibi, tek tek aradığınız büyüklükle karşılaştırın ve bu çiftin doğru mu ters mi orantılı olduğuna karar verin. Sonuç, bilinen değerin her oranla çarpımıdır: doğru orantılı büyüklüklerde yeni değer bölü eski değer, ters orantılılarda eski bölü yeni.

Orantı ne zaman yanlış sonuç verir?
Büyüklükler gerçekte orantılı olmadığında. 5 yaşında 1 m boyunda olan bir çocuk 10 yaşında 2 m olmaz; 4 kişilik bir tarif de her zaman tam olarak 40 kişiye ölçeklenmez. Hesap, bir büyüklüğün diğeriyle orantılı değiştiği varsayımı kadar doğrudur.

Wikipedia — Cross-multiplication
Wikipedia — Proportionality (mathematics)